إِنَّ لِلْقُلُوبِ شَهْوَةً وَإِقْبَالاً وَإِدْبَاراً، فَأْتُوهَا مِنْ قِبَلِ شَهْوَتِهَا وَإِقْبَالِهَا، فَإِنَّ الْقَلْبَ إِذَا أُكْرِهَ عَمِيَ

براى دل هاى (آدميان) علاقه و اقبال و (گاه) تنفر و ادبار است ، هنگامى كه مى خواهيد كارى انجام دهيد از سوى علاقه و اشتياق وارد شويد ، زيرا اگر قلب را مجبور به كارى كنند نابينا مى شود. نهج البلاغه حکمت 193

إنّ لِلْقُلُوبِ إقْبالاً وَإدْباراً ، فَإذا أقْبَلَتْ فَاحْمِلُوها عَلَى النَّوافِلِ ، وَإذا أدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِها عَلَى الْفَرائِضِ

دل ها گاهى پرنشاط و زمانى بى نشاط است ، آن گاه كه نشاط دارند آنها را بر انجام دادن مستحبات (علاوه بر واجبات) بگماريد و هنگامى كه بى نشاط اند تنها به انجام دادن واجبات قناعت نماييد. نهج البلاغه حکمت 312